Grote bedrijven en organisaties vissen in dezelfde vijver met jong, hoogopgeleid talent. Het aantrekken van talentvolle, pas afgestudeerden is een voorwaarde om te overleven op een verkrappende arbeidsmarkt. Traineeships moeten jong talent over de streep trekken in deze 'war on talent'. Jammer genoeg mislukt dit te vaak. Dat blijkt uit dit journalistieke artikel van Jac. Jansen. Veel grote organisaties tuigen een traineeship op om aanstormend talent in te lijven: een leer/werkprogramma waarin de nieuwkomeling de organisatie breed leert kennen, de cultuur proeft, een netwerk en een portfolio opbouwt en leert focussen op wat bij hem of haar past. Met als gewenst resultaat de gedachte: aan deze organisatie wil ik mij wel een tijdlang verbinden.

De praktijk contrasteert helaas te vaak met dit doel, zo blijkt uit recent onderzoek door Twynstra Gudde. De onderzoekers constateren een mismatch tussen wat organisaties willen met hun traineeships en wat ze ermee bereiken. Ook gaapt er vaak een kloof tussen wat trainees verwachten en wat ze daadwerkelijk krijgen.

€ 20.000 per trainee per jaar
Zonde, want het intern opleiden van jong talent kost gemiddeld € 20.000 per trainee per jaar, exclusief werving, salaris en HR-kosten. Negen op de tien starters verlaat zijn eerste baas binnen twee jaar, zegt ander onderzoek. Dat zegt niets over de uitstroom van trainees, maar wel over (het algemene gebrek aan) binding met de eerste werkgever.

De afstand tussen wens en realiteit heeft diverse oorzaken. Het begint ermee dat een organisatie wel bedenkt dát een traineeship nodig is maar verzuimt na te gaan welk type mensen nodig is. Of dat de werkpraktijk bleekjes afsteekt bij de spannende advertentie die mensen moet aantrekken. Of het binnenhalen is wel succesvol, maar daarna blijkt men niet toegerust op het managen van het jonge talent.

Ook bij de trainees gaat geregeld iets mis. Zij komen niet altijd op een specifieke organisatie af maar vinden vooral het aangeboden traineeship aanlokkelijk. Terwijl ze de definitieve baankeuze voor zich uitschuiven, doen ze praktijkervaring op en verdienen ze geld - dat ziet er aanlokkelijk uit.

Generatiekloof
'Door de bril van veertigers en vijftigers lijken de jongeren van 'generatie Y' al snel verwend en over-kritisch.' Dat zegt Ingrid Visser, directeur van Adviestalent, een extern traineeship-bureau, zelfstandige dochter van Twynstra Gudde.

'Wij kregen indertijd naast onze studie een cursus "hoe vraag je een uitkering aan". De jonge mensen van tegenwoordig zijn gewild en komen terecht in een wereld met enorm veel keuzemogelijkheden. Ze zijn meestal bereid hard te werken, ambitieus, perfectionistisch en zelfbewust. Het probleem zit niet zozeer in de jongeren maar in de generatiekloof. Nemen oudere en ervaren collega's hen wel serieus? Begrijpen we dat wij ook iets van hen kunnen leren? Een open houding brengt beide groepen het verst. Zij willen meestal graag een goede mentor die hen in zijn ervaring laat delen. Wij moeten hen niet pamperen maar juist eigen verantwoordelijkheid leren dragen en daarmee de ruimte geven.'

Streng
Joost Jolink was betrokken bij het Twynstra Gudde-onderzoek. Sinds 1 januari is hij manager Starters Recruitment & Programma's bij Nuon. Jolink: 'Nuon trainees krijgen gedurende de twee jaar van het traineeship intensieve begeleiding en opleiding. Werken is echt werken: de projecten van de trainees dragen bij aan de bedrijfsvoering.